امام زاده ها

ويرايش

 

امام زاده به فرزندان یا نوادگان ائمه اطهار (ع) و بزرگان سادات گفته می شوند که پس از مهاجرت به ایران در سراسر روستاها و شهرهای ایران پراکنده شدند و به دلیل جایگاه والایی که در بین ایرانیان داشتند پس از وفاتشان محل دفنشان به بناهای مقدس و محل زیارت مردم تبدیل شد که به این مکان های مقدس نیز بقعه امام زاده گفته می شود.
مهاجرت خاندان نبی اکرم(ص) به ایران مصادف با آغاز نهضت های عدالت خواهانه تشیع در نیمه دوم قرن اول هجری و با روی کارآمدن حکومت خاندان اموی می باشد. با گسترش مخالفت و مبارزات این نهضت ها، خلفای ستمگر اموی و عباسی دست به سرکوب این نهضت از طریق تعقیب، دستگیری و شکنجه گسترده فرزندان ائمه (ع)، سادات و علویان در مناطق حجاز و عراق که در آن زمان کانون اصلی مبارزات به شمار می آمد، کردند و نتیجه این فشارها و شکنجه های حکام ستمگر، مهاجرت پنهانی فرزندان و نوادگان ائمه (ع) و سادات به دیگر سرزمین های اسلامی و امن از جمله ایران بود.
با بررسی روند مهاجرت این بزرگواران به ایران، می توان چنین نتیجه گیری که فرزندان و نوادگان ائمه اطهار (ع) و سادات در چهار گروه و در زمان های مختلف وارد ایران شدند: گروه اول، آنانی هستند که برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌های‌ امویان‌ و به خصوص‌ حجاج‌ بن یوسف به سمت شرق کشور رفتند. گروه دوم دسته ای هستند كه‌ در زمان ولایت‌ عهدی‌ امام‌ رضا (ع‌) به این سرزمین‌ آمدند، گروه‌ سوم‌ نیز گروهی هستند كه‌ در مبارزه و مخالفت‌ برخی‌ از فرزندان‌ امام علی‌(ع‌) بر خلفای‌ عباسی‌ و اموی‌ شركت‌ داشتند و پس‌ از شكست‌ آنها به ایران گریختند و گروه‌ چهارم‌ كه‌ تعدادشان بیشتر از سه‌ گروه‌ دیگر هستند، کسانی هستند كه‌ در زمان‌ حكومت‌ علویان‌ در مازندران‌ به‌ این منطقه مهاجرت کردند.
براساس آخرین گزارش ها اعلام شده، از سوی رییس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور، حجت الاسلام علی محمدی؛ امام زاده های موجود در سراسر ایران در سه سطح ملی، استانی و شهرستانی ساماندهی شده اند که ۴۰۰ بقعه و مکان مذهبی در سطح ملی، ۶ هزار و ۱۰۰ بقعه در سطح شهرستان و ۸ هزار و ۵۱ بقعه در سطح شهرستان و روستایی پراکنده اند. بنابراین مجموع امام زاده های موجود در ایران ۱۰ هزار و ۶۱۵ باب می باشد. با توجه به این که در تمامی استان ها امام زاده وجود دارد، ولی استان فارس با داشتن ۱ هزار و ۴۵۶ امام زاده رتبه اول را به خود اختصاص داده و استان مازندران با تعداد ۱ هزار و ۱۷۸ باب در جایگاه دوم و استان گیلان با ۸۹۹ امام زاده در رتبه سوم قرار گرفته اند. کمترین امام زاده هم به استان سیستان و بلوچستان اختصاص دارد.
 

 

حضرت احمد بن موسی الکاظم (عشاهچراغ)

حضرت احمد بن موسی الكاظم، ‌ملقب به شاهچراغ(ع)، فرزند امام موسی كاظم(ع)، هفتمین امام شیعیان و برادر امام رضا(ع) است كه آرامگاه ایشان در شهر شیراز قرار دارد.
حضرت احمد(ع) در نزد پدرش امام موسی کاظم (ع)، از جایگاه و احترام ویژه ای برخوردار بود. وی پس از تبعید برادر بزرگوارش،‌امام رضا(ع) به مشهد تصمیم گرفت برای دیدار او از راه بصره به سمت ایران حركت كند. اما به دستور مامون، خلیفه عباسی،‌ لشكری به منظور مبارزه با این حضرت و یارانش گسیل شد و سرانجام طی نبرد خونینی با سپاه خلیفه عباسی به شهادت رسید.
بارگاه حضرت شاهچراغ كه در استان فارس واقع شده است،‌ دارای گنبد نیلوفری است كه به طور بسیار زیبایی توسط هنرمندان ایرانی كاشی كاری شده است. درون این حرم مطهر با آینه های ریز رنگین تزیین شده است و خطوط خوش فارسی و عربی در اطراف آن مشاهده می شود. بنای حرم حضرت شاهچراغ،‌، مشتمل بر ایوانی در جلو و حرمی گسترده در پشت ایوان است که در چهار جانب حرم، ساخته شده است. ضریح مطهر ایشان در زیر گنبد قرار دارد كه از نقره ساخته شده است.

 

حضرت عبدالعظیم حسنی (عشاه عبدالعظیم)

حضرت عبدالعظیم حسنى، در چهارم ربیع الثانی سال 173هجری در شهر مدینه چشم به جهان گشود. ایشان فرزند عبدالّله بن على، از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) است که نسبت اش با چهار واسطه به آن حضرت می رسد.
حضرت عبدالعظیم، از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمه ی معصومین(ع) و نیز از چهره های بسیار محبوب و مورد اعتماد نزد اهل بیت عصمت و طهارت(ع) به شمار می رفت. دوران زندگی حضرت عبدالعظیم(ع) مقارن با امامت چهار امام معصوم یعنی امام موسی كاظم(ع) ، امام رضا(ع)، امام محمد تقی(ع) و امام علی النقی(ع) بوده است. گرچه عباسیان در این دوران حكومت می كردند و با ایجاد فضای خفقان و سخت گیری های ظالمانه، باعث آزار و اذیت شیعیان شده بودند،‌ اما حضور افرادی چون حضرت عبدالعظیم(ع) در آن دوران نقش موثری در پاسداری و صیانت از فرهنگ والای اهل بیت(ع) داشت.بقعه حضرت عبدالعظیم(ع) در شهرری واقع شده است.

 

 

آستان مبارک حسین بن موسی الکاظم (ع)آرامگاه حسین بن موسی كاظم
حسین بن موسی الکاظم (ع)، براساس نوشته مورخان، فرزند آخر امام موسی الکاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) بود. طبق رونوشت منسوب به امام رضا (ع)، تاریخ ولادت این امام زاده، اواخر قرن دوم هجری یعنی حدود سال ۱۷۸ هـ. ق ذکر شده است. دوران زندگی حسین بن موسی (ع) مصادف با اواخر حکومت هارون الرشید و آغاز حکومت مامون بود. وی همچون دیگر فرزندان امام هفتم (ع) مورد ظلم و ستم خلفای عباسی واقع شد و زمانی که برادرش امام رضا (ع) به خراسان تبعید شد، به دنبال برادرش راهی ایران گردید ولی پس از مدتی در طبس به دست عمال عباسی به شهادت رسید و در همین شهر نیز به خاک سپرده شد.
آرامگاه حسین بن موسی الکاظم (ع)، در سه کیلومتری شمال غربی شهرستان طبس در استان یزد و در مسیر راه یزد- مشهد واقع شده است. به نوشته دایره المعارف بناهای تاریخی ایران، بنای امام زاده در قرن پنجم به دستور مجد الملک اسعد بن موسی البروستانی قمی، وزیر شیعی مذهب دربار سلجوقی، آباد و ساماندهی داده شد، البته در دایره المعارف مصاحب آمده: جایی دیگر هم بنای اولیه امام زاده با استناد به لوح سنگی بدست آمده در سال ۴۴۴ هـ. ق، همزمان با سلطنت طغرل بیک سلجوقی ذکر شده است.
به هرحال، در کتیبه بالای دیوار و زیر گنبد قدیم آستان مبارک حسین بن موسی کاظم (ع)، احداث بنا به تاریخ ۴۹۴ و تعمیر آن به تاریخ ۱۲۰۵ تعلق دارد. این امام زاده در تاریخ ۲۰ بهمن سال ۱۳۱۸ با شماره ثبت ۳۳۷ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسید.
 

بالا