بانك

ويرايش

بانک
با افزایش داد و ستد و مبادله کالا در جامعه بشری و نیز با گسترش تجارت و گردش پول در چرخه اقتصادی کم کم نیاز به خدمات بانکی محسوس شد و در ابتدا موسساتی برای جلوگیری از خطرات ناشی از نقل و انتقال پول و نیز برای سهولت وصول مطالبات مشتریان دور و نزدیک وظایف نگهداری و سرمایه گذاری را برعهده گرفتند. در تعریف بانک آمده است: « بانک نهادی اقتصادی است که وظیفه هایی چون تجهیز و توزیع اعتبارات، عملیات اعتباری، عملیات مالی، خرید و فروش ارز، نقل و انتقال وجوه، وصول مطالبات اسنادی و سود سهام مشتریان، پرداخت بدهی مشتریان، قبول امانات، نگهداری سهام و اوراق بهادار و اشیای قیمتی مشتریان، انجام وظیفهٔ قیمومیت و وصایت برای مشتریان، انجام وکالت خریدیا فروش را بر عهده دارند.

تاریخ تاسیس بانک در ایران

بانکداری در ایران در ادوار مختلف تاریخ به صورت صرافی بود تا این که در سال ۱۲۶۶ هـ. ش، اولین بانک ایرانی، با نام «بانک جدید شرق» در شمال شرقی میدان توپخانه در تهران ، یعنی بانک تجارت فعلی، تاسیس شد که مرکز اداری این بانک در لندن بود. اما پس از یک سال امتیاز این بانک لغو شد و در سال ۱۲۶۷ هـ. ش، امتیاز تاسیس بانکی با نام «بانک شاهی» به «پاول جولیوس رویتر»، داده شد و این بانک به مدت ۶۰ سال به فعالیت خود ادامه داد. سومین بانک ایران «بانک استقراضی روسی» بود که در سال ۱۲۷۰ با افتتاح یک اداره مرکزی و چند شعبه در شمال کشور کار خود را آغاز کرد.
اما نخستین بانک ایرانی با مالکیت ایرانی ، تحت عنوان « بانک پهلوی »، در سال ۱۳۰۴ ایجاد شد که در سال ۱۳۰۷ به « بانک سپه» تغییر نام داد و اولین بانک خصوصی در سال ۱۳۲۸ با نام «بانک بازرگانی ایران» شروع به فعالیت کرد. «بانک مرکزی ایران» نیز در سال ۱۳۳۹ پس از تصویب قانون بانکی و پولی کشور تاسیس شد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، براساس مصوبه شورای انقلاب، بانک های دولتی، خصوصی و بانک های ایرانی- خارجی، همگی ملی اعلام شدند و برای حفظ سرمایه ها، برخی از بانک ها، با هم ادغام شدند. به طوری که در سال ۱۳۵۸ ، بانک تجارت از ادغام ۱۱ بانک موجود به وجود آمد و در سال ۱۳۶۰، «بانک ایران و روس» نیز در بانک تجارت ادغام شد.

بد نیست در اینجا به معرفی بانک های تجاری کشور و نیز بانک هایی که از ادغام بانک های دیگر به وجود آمده اند اشاره ای داشته باشیم:
 

 

 بانک ملی

 

 

بانک سپه



بانک سپه

 

 

 

بانک رفاه کارگران

 

بانک رفاه کارگران: این بانک مجاز به انجام کلیه عملیات بانکهای تجاری می باشد و تلاش گذشته این بانک در حمایت از گروه گارگران کشور به ویژه در مناطق کارگری بوده است.

 

 

 

بانک تجارت

 

 بانک تجارت: این بانک از ادغام بانک های ایران و انگلیس، اعتبارات ایران، ایران و خاورمیانه، ایران و هلند، بازرگانی ایران، ایرانشهر، صنایع ایران، شهریار، ایرانیان، کار، بین المللی ایران و ژاپن و بالاخره بانک روس و ایران به وجود آمده است.

 

 

 

بانک ملت

 

بانک ملت: از ادغام بانک های تهران، پارس، داریوش، اعتبارات، تعاونی و توزیع، ایران و عرب، بین المللی تهران، عمران، بیمه ایران، تجارت خارجی ایران و بانک فرهنگیان تشکیل شده است.

 

 

 

بانک صادرات

 

بانک صادرات: این باک فعایلت خود را مانند گذشته در تهران ادامه داده و در خارج از مرکز تحت عنوان بانک استان فعالیت دارد.

 

 

 

بانک صنعت و معدن

 

بانک صنعت و معدن: این بانک از ادغام بانک های اعتبارات صنعتی، توسعه و صنعتی و معدنی ایران، توسعه و سرمایه گذاری ایران، شرکت سرمایه گذاران بانکهای ایران، صندوق ضمانت صنعتی و صندوق معدن تشکیل شده است، این بانک فعالیت های صنعتی کوچک در شهرستان ها را به بانک های استان واگذار خواهد نمود.
 

 

بانک مسکن

 

بانک مسکن: این بانک از ادغام بانک های رهنی ایران، ساختمان، شرکت سرمایه گذاری ساختمانی بانک های ایران و شرکت پس انداز و وام مسکن کورش ، اکباتان، پاسارگاد و در شهرستانها شرکتهای پس انداز وام مسکن مشهد، تبریز، شیراز، اصفهان، اهواز، گیلان ، همدان، کرمانشاه، مازندران، گرگان، سمنان و آبادان تشکیل شده است.
 

 

بانک کشاورزی

 

بانک کشاورزی: این بانک از ادغام بانک توسعه کشاورزی ایران، بانک تعاون کشاورزی ایران و کلیه موسسات اعتباری وابسته به وزارت کشاورزی و عمران روستایی به وجود آمده است.
 

 

بانک های خصوصی موجود در ایران عبارتند از: بانک توسعه صادرات،‌ پست بانک، بانک کارآفرینان، بانک سامان، بانک پاسارگاد، بانک سرمایه، بانک سینا، پارسیان، اقتصاد نوین، قرض الحسنه مهر ایران، انصار، دی، آینده، شهر، گردشگری و توسعه تعاون را نام برد. علاوه بر بانک ها، در سال ۹۰ موسسات مالی و اعتباری بودند که به چرخه فعالیت بانکی پیوستن که عبارتند از: بانک آرین، بانک تمام الکترونیک، بانک ایران زمین از تبدیل تعاونی اعتباری مولی الموحدین، بانک حکمت ایرانیان از تبدیل موسسه مالی و اعتباری ایرانیان، بانک مهر اقتصاد از تبدیل موسسه مالی و اعتباری مهر، بانک توس فردا از تبدیل تعاونی اعتباری عسکریه، بانک قوامین از تبدیل موسسه پس انداز قرض الحسنه قوامین و بانک توسعه فردا از تبدیل موسسه اعتباری توسعه.
بنابراین با نگاهی گذری به تاریخ تاسیس سیستم بانکی در ایران می توان گفت، تعداد بانک ها از ابتدا تا سال ۹۰ ، حدود ۳۳ بانک است که ۲۵ بانک در طی ۸۵ سال (یعنی از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۸۹) و ۸ بانک در یک سال (یعنی در سال ۱۳۹۰ ) تاسیس شده است.
 

بالا