بیمه

ويرايش

کلمه «بیمه» از زبان اردو گرفته شده و به معنای «ضمانت» است و به معنی عام « ضمانت جان یا مال» نیز به شمار می رود. در صنعت بیمه، افراد با پرداخت مبلغی، مسئولیت کالا، سرمایه و جان خود را به عهده دیگری می گذارند تا در هنگام بروز حادثه و زیان، شخص بیمه کننده، زیان وارده را جبران کند. بنابراین می توان در تعریف بیمه چنین عنوان کرد: «بیمه عملی است که به موجب آن بیمه گر در مقابل دریافت عوض به نام «حق بیمه یا وجه اشتراک» و به موجب مقررات خاص خسارات را جبران می کند و بدین ترتیب بیمه، باعث نوعی اطمینان در مقابل خطرهای احتمالی تلقی می گردد.»
زندگی روزمره بشری همواره دستخوش تحولات و حوادث غیر قابل پیش بینی است که در برخی موارد این حوادث چنان خسارتی بار می آورند که زندگی عادی انسان و جریان معمول فعالیت های اقتصادی و اجتماعی را با اختلال مواجه می سازد و ممکن است در سطوح خرد و کلان صدمات اساسی را وارد سازد. در این جاست که صنعت بیمه، می تواند نقش تعیین کننده ای در جهت رفع این مشکلات در سطح خرد یعنی در خانواده و در سطح کلان در بخش اداری، موسسات تولیدی، خدماتی و اقتصادی داشته باشد.
بنابراین بیمه، با ایجاد آرامش، اطمینان و امید به زندگی و فعالیت كم خطر برای شهروندان و فعالان اقتصادی از یك سو و تجهیز منابع سرمایه‌گذاری از سوی دیگر، نقش قابل ملاحظهای در رشد و توسعه اقتصادی جوامع ایفا میكند.
جایگاه بیمه در قانون اساسی ایران نیز حایز اهمیت است به طوری که مطابق اصل ۲۹ قانون اساسی: بر خورداری از تاًمین اجتماعی از نظر باز نشستگی ، بیكاری پیری ، از كارافتادگی ، بی سرپرستی ، در راه ماندگی ، حوادث و سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبتهای پزشكی بصورت بیمه و غیره حقی است همگانی . دولت مكلف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشاركت مردم ، خدمات و حمایتهای مالی فوق را برای یك یك افراد كشور تامین كند. همچنین در اصل ۴۴ قانون اساسی آمده است: نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه ریزی منظم و صحیح و استوار است. بخش دولتی شامل كلیه صنایع بزرگ: صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانكداری، بیمه، تامین نیرو، سدها و شبكه های بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی ، كشتیرانی، راه آهن و غیره كه به صورت مالكیت عمومی و در اختیار دولت است.


سابقه تاریخی بیمه در ایران
اولین عملیات بیمه ای در ایران در اوایل قرن بیستم، با فعالیت دو موسسه روسی به نام های «نادیژا» و « قفقاز مرکوری» آغاز شد. در سال ۱۳۱۰، پس از تصویب قانون ثبت شرکت ها در ایران، کشورهایی چون انگلیس، آلمان، اتریش و سوئیس اقدام به ایجاد شعبه و نمایندگی در ایران کردند. به دنبال این اقدام کشورهای خارجی، دولت ایران در سال ۱۳۱۴، «شرکت سهامی بیمه ایران» را تاسیس کرد و قانون بیمه را نیز در سال ۱۳۱۶ به تصویب رساند. مدتی پس از تصویب قانون بیمه، اولین شرکت بیمه خصوصی در سال ۱۳۲۹، با نام «بیمه شرق»، کار خود را آغاز کرد در کنار این شرکت، شرکت های دیگری همچون: آریا، پارس، ملی، آسیا، البرز، امید و ساختمان و کار، تا سال ۱۳۴۳ تاسیس و به فعالیت پرداختند.
در سال ۱۳۴۷ قانون بیمه اجباری شخص ثالث اتومبیل به تصویب رسید. به دنبال افزایش فعالیت بیمه در ایران، در سال ۱۳۵۰ «بیمه مرکزی ایران» تاسیس و وظایفی چون: تنظیم بازار بیمه کشور و هدایت آن از طریق تصویب آیین نامه ها و مقررات، توسعه و تعمیم بازرگانی، اعطای مجوز تاسیس شرکت ها و شبکه کارگزاری و نظارت بر فعالیت های شرکت های بیمه ای به نمایندگی از دولت در بازار بیمه و انجام دادن بیمه اتکایی اجباری برای موسسات بیمه ای را به عهده گرفت. از دیگر شرکت های خصوصی بیمه که از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۲ تاسیس شدند می توان: تهران، حافظ، توانا، دانا، ایران، آسیا، البرز،‌ پارسیان، رازی، کارآفرین، توسعه، ملت، سینا، امید، امین، شرکت تخصصی صادرات و سرمایه گذاری با سرمایه بانک را نام برد.


انواع بیمه های رایج
به طور کلی بیمه به سه طبقه تقسیم می شود که هر یک از این سه طبقه خود دارای بخش های مختلفی است:
بیمه اموال : بیمه آتش سوزی، بیمه باربری، بیمه اتومبیل، بیمه مهندسی، بیمه هواپیما، بیمه دام، بیمه انفجار اتمی، بیمه تعطیلی کارگاه ها و کارخانه ها، بیمه دزدی.
بیمه اشخاص: بیمه زندگی یا بیمه عمر، بیمه حوادث، بیمه درمانی.
بیمه مسئولیت: مسئولیت کارفرما در قبال کارگران، مسئولیت حرفه ای پزشکان و پیراپزشکان، مسئولیت مدنی مدیران و مسئولان فنی بیمارستان ها، کلینیک ها و درمانگاه ها، مسئولیت در مقابل همسایگان مجاور ناشی از سرایت آتش سوزی و انفجار، متصدیان حمل و نقل بین المللی و C.M.R ، مسئولیت تولیدکنندگان و فروشندگان محصول، مسئولیت حرفه ای مهندسان طراح، محاسب و ناظر ساختمان، طرح بیمه اسب های مسابقه، مسئولیت جامع CGL ، مسئولیت مدیران استخرها، مسئولیت هتل داران، بیمه مسئولیت مدیران سینماها، شهربازی ها و...، مسئولیت مدنی صاحبان مجموعه های ورزشی، مسئولیت آسانسور، مسئولیت مدنی مراکز نمایش و تئاتر، اعتباری قراردادهای فروش اقساطی، اجباری ساختمان ها، طرح تضمین خودروهای ورودی، خروجی و عبور موقت، مسئولیت سازمان های دولتی، بیمه های مسئولیت عمومی، بیمه بدنه و مسئولیت کشتی، بیمه مسئولیت پیمانکاران ساختمانی، اعتباری قراردادهای فروش اقساطی.
 

بالا